encyklopedia roślin
Encyklopedia roślin to część serwisu Multiflora.
To swoisty atlas roślin, miejsce w którym opisujemy wybrane rośliny,
koncentrując się przede wszystkim na wymaganiach uprawowych.
Multiflora

Nawigacja:
- Wybierz kategorię roślin: Wyszukaj roślinę po nazwie: -
- Kwiaty ogrodowe
- Krzewy ozdobne
- Rośliny doniczkowe i tarasowe
- Storczyki
- Ogólniejsze zagadnienia uprawowe
Encyklopedia roślin alfabetycznie:
A : B : C : D : E : F : G : H : I : J : K : L : M : N : O : P : R : S : T : U : W : X : Y : Z



Zobacz opis:

Cytryniec chiński
(Schisandra chinensis)



Uwagi:
Jest to pnącze rosnące od wilgotnych lasach Mandżurii po Bliski Wschód. Maksymalna wysokość do 10m, roczne przyrosty mogą wynosić nawet 1 m. Pędy ma zdrewniałe i cienkie, wijące się, wspinające się po podporach lub jak bluszcz ścielące się. Świetnie nadaje się do obsadzania altan i innych podpór przy ścianach budynków.
Cytryniec pierwotnie był rośliną dwupienną (rośliny z kwiatami wyłącznie męskimi i rośliny z kwiatami wyłącznie żeńskimi). Obecnie uprawiane odmiany cytryńca są w większości roślinami jednopiennymi o kwiatach rozdzielnopłciowych (na jednej roślinie rosną zarówno kwiaty męskie jak i żeńskie). Czasami kwiaty męskie i żeńskie są umiejscowione w różnych miejscach krzewu (na górze lub na dole gałązki). Kwiaty umieszczone na szypułce są niewielkie około 2 cm średnicy, kremowo-białe z różowym odcieniem, przyjemnie pachnące, pojedyncze lub zebrane po 2-5 sztuk. Kwitnie w maju, owoce dojrzewają we wrześniu. Owocostan tworzy się z pojedynczego kwiatu i przypomina grono czerwonej porzeczki, ale zawiera nawet 30 owocków o średnicy około 6-7 mm. Cytryniec zaczyna owocować dopiero w 4-6 roku po posadzeniu. Z jednej rośliny można zebrać od 1 do 5 kg owoców.
Owoce nie nadają się do bezpośredniego spożycia, ale ze względu na ogromną zawartość witaminy C (do 580 mg/100g), E i witaminy z grupy B, antocyjany i mikroelementy jest cennym surowcem farmaceutycznym. Także z powodu zawartości w owocach, ale nie tylko substancji zwanej schizandryną (właściwości pobudzające i wzmacniające układ nerwowy). Z uwagi na tak bogaty w substancje czynne skład owoców wykorzystywane są do produkcji specyfików wspomagających usuwanie zmęczenia. Poprawiania koncentracji i widzenia (np. podawano je lotnikom radzieckim podczas nocnych lotów, bo poprawiały widzenie w nocy) a także wzmacniania systemu immunologicznego i łagodzenia stanów depresyjnych. W domowych warunkach można sporządzić pasteryzowany sok, lub ususzyć owoce i starte używać jako dodatek do herbaty. Ponieważ również liście zawierają cenne substancje warto je zbierać suszyć i stosować w postaci wywarów. Z owoców można przygotować nalewki. Z suszonych bądź świeżych owoców i liści można przyrządzać "herbatkę" mającą działanie tonizujące układ nerwowy i oddechowy oraz wzmacniające.
Wymagania uprawowe są niewielkie. Świetnie znosi nasze zimy. Najlepiej rośnie na glebie lekko kwaśnej do obojętnej, żyznej i o dostatecznej ilości wilgoci (nie jest wytrzymały na suszę). Zabieg ściółkowania ziemi na odległość do 1.5 m od rośliny ułatwi utrzymanie wilgoci. Nie lubi także ciężkich gleb ze stagnującą wodą w zasięgu korzeni. W takim przypadku potrzebny jest, co najmniej 20 cm drenaż, który można wykonać z kamieni wapiennych. Natomiast na glebach lekkich dodajemy do niej torfu, kompostu czy obornika. Najlepsze jest stanowisko w półcieniu (raczej unikać południowej wystawy). Wyższe partie rośliny mogą rosnąć w słońcu. Zwykle sadzi się 2 rośliny w odstępie 1 m, z uwagi na możliwość wystąpienia dwupienności oraz obcopylność. Pozostałe zabiegi pielęgnacyjne to dawka pełnoskładnikowego nawozu wiosną, podlewanie w razie suszy, czy usuwanie suchych pędów. Przy odchwaszczaniu powinniśmy pamiętać, że cytryniec korzeni się płytko i głębokość spulchniania to maksymalnie 5 cm. Cięcie i przerzedzanie nie jest konieczne, ale jeśli zajdzie taka konieczność można je wykonać przed rozpoczęciem wegetacji (marzec-kwiecień). Usuwamy wtedy pędy słabe i chore, a zeszłoroczne pędy boczne skracamy nad 12-15 dobrze wykształconym pąkiem. Po takim zabiegu cytryniec zostanie pobudzony do intensywnego wzrostu.
Przez pierwsze 2-3 lata po posadzeniu cytryniec może rosnąć swobodnie. Część pędów sama się wznosi, cześć ściele się po podłożu. Jeśli komuś zależy na dorodnych owocach to w 4 roku uprawy należy wybrać 1-3 najsilniejsze pędy i przyczepić je do podpór, aby rosły pionowo do góry. Pędy płożące się po ziemi nie zawiązują kwiatów i nie owocują.

Rozmnaża się go za pomocą nasion, sadzonek pędowych i korzeniowych oraz odkładów. Rośliny rozmnażane z nasion często są dwupienne - wytwarzają tylko jeden rodzaj kwiatów na roślinie. Przy rozmnażaniu dla własnych potrzeb warto pamiętać, że cytryniec jest rośliną obcopylną (do zapylenia kwiatów wskazany jest pyłek z innego egzemplarza cytryńca). Dlatego warto pozyskać sadzonki z różnych źródeł.
Cytryniec jest rośliną dość odporną na choroby i szkodniki. Najczęściej występuje, dziurkowatość liści drzew pestkowych. Wywołuje ją grzyb Clasterosporium carpophilum. Ponieważ przeważnie występuje pod koniec wegetacji, więc nie czyni większych szkód. Ciekawostką jest, że w Chinach Cytryniec nazywany jest „rośliną o pięciu smakach”. Tzn. o słodkiej skórce, kwaśnym miąższu. Cierpkich nasionach z żywicznym posmakiem i słonym wyciągu z nasion.


Współautorem artykułu oraz autorem zdjęć jest p. Grzegorz Fiedorowicz


Zoe
2006 Multiflora.pl: Encyklopedia roślin - Kontakt: encyklopedia@multiflora.pl
inne strony w sieci:
cukiernia podhale akcesoria do ogrodzeń panele kielce biuro rachunkowe kielce śruby kielce pasy napędowe

statystyka